दोन दशकं पत्रकारितेत घालवताना किती बीट फिरले नाही मी? गुन्हे, राजकारण, न्यायव्यवस्था, निवडणुका, आंदोलने—जिथे बातमीचा धूर उठतो तिथे मी पोहोचलेच. आणि या सततच्या धावपळीत कधी नकळत राजकीय संपादकपदावर पोहोचले. मंत्रालयात शंभर वेळा गेले असेन, पण त्या शंभरही भेटी एका सवयीसारख्या—फक्त काम, माहिती, फॉलो-अप. लोकांमध्ये मिसळणं, पत्रकार बंधूंसोबत नातं बांधणं—ही गोष्ट माझ्यापर्यंत पोहोचलीच नाही.
कारण माझं आयुष्य त्यावेळी सरळसोट नव्हता—
फाईल, फॅक्ट, आणि फॉलो-अप.
मन मोकळं करायला वेळही नव्हता आणि मार्गदर्शनही नव्हतं.
थोडक्यात, पत्रकार म्हणून परिपक्वता होती, पण माणूस म्हणून थोडी उशिरा उमलले.
परंतु एक गोष्ट स्पष्ट—
पत्रकार बंधूंनी कधीच मला बाहेरचं समजलं नाही.
गरज पडली की कुठून तरी मदतीचा हात पुढे यायचाच.
या सगळ्या वर्षांत प्रथमच, नागपूरच्या हिवाळी अधिवेशनात मला सुयॊगमध्ये, विधिमंडळ पत्रकारांच्या अधिकृत निवासात जागा मिळाली.
पहिल्याच दिवशी मनात एक धूसर सावली—
“इतक्या वर्षांनी या वर्तुळात येतेय… आपला आवाज इथे मिसळेल का?”
पण सुयॊगचे दार उघडताक्षणी वातावरणानेच उत्तर दिलं—
“ये, तू उशिरा आलीस, चुकीने नाही.”
पहिल्याच दिवशी समोर उभा—खंडूराज.
पत्रकारितेच्या शिष्टाचाराप्रमाणे त्याचं वर्णन करायचं तर—
“उंच, सडपातळ, सतत हसतमुख, आणि कामाच्या चक्रात कायम फिरत राहणारा.”
खंडूराजचा वेग असा की त्याच्या मागे एखाद्याने कॅमेरा लावला तर संपूर्ण अधिवेशनाचं ‘लाइव्ह अपडेट पॅकेज’ तयार होईल.
त्याचा WhatsApp गट म्हणजे ‘सुयॊग न्यूज डेस्क’.
तक्रारी, मागण्या, कौतुक—सगळ्याला त्याचं एकच वाक्य:
“हो हो, मी बघतो.”
अधिवेशन कोण कव्हर करतं हे वेगळं,
पण सुयॊग कोण सांभाळतं—उत्तर एकच: खंडूराज गायकवाड आणि कमिटी.
नागपूरमध्ये अनेक ओळखी जाग्या झाल्या.
फेसबुकवर दिसणारे चेहरे प्रत्यक्षात भेटले.
जुन्या ऑफिसातील पत्रकार बंधूंशी पुन्हा संबंध जुळले.
त्यात नेहा पुरव—
पूर्वीची सहकारी, आज सयॊगमध्ये ‘मानवता विभाग प्रमुख’ म्हणावी अशी.
कामात हुशार, मनाने उबदार.
इथे सर्वजण हिवाळी अधिवेशन कव्हर करत आहेत,
पण सुयॊगमध्ये चालतं आणखी एक अधिवेशन—
आपुलकीचं, विश्वासाचं आणि तक्रारींसह हसण्याचं.
मंत्रालयाच्या वातावरणानंतर हा माहोल खूप वेगळा—
मी मान्य करते—
लोकांमध्ये मिसळण्याचं माझं कौशल्य शून्याच्या खाली होतं.
पण सुयॊगमधल्या लोकांनी ते उणे भरून काढलं.
मंत्रालय बीट ही त्यांची रोजची साधना. या वर्तुळाचा भाग व्हायचा असेल तर एकच पायंडा—
मंत्रालयात रोजचा ठसा.
बातमीसाठी अचूक कान.
सिस्टीमची नाडी ओळखणारी दृष्टी.
पत्रकारांचं व्यावसायिक आयुष्य नाजूकच.
मोठा बॅनर—सोय जास्त.
लहान बॅनर—मेहनत जास्त.
पण समाधान?—
दैनिक बातमीच्या विजयातच.
हो, काही प्रमाणात लॉबीइंगही असतं.
पण याच जगात नवख्यांना सामावून घेण्याची संस्कृतीही आहे
पत्रकार म्हणजे आरसा—
सत्तेचा, समाजाचा, आणि स्वतःच्याही प्रश्नांचा.
परंतु काही जण नैतिकतेला बाजूला सारतात—
कधी TRPसाठी, कधी राजकीय समीपतेसाठी, कधी स्वतःच्या फायद्यासाठी.
त्यांच्यामुळे संपूर्ण व्यवसायावर प्रश्न उभा राहतो.
पण खरे पत्रकार—
सत्याच्या भूमिकेत धाडसाने उभे राहणारे योद्धे.
मुंबई मंत्रालय–विधिमंडळ वार्ताहर संघ म्हणजे पत्रकारांचे खरे कवच.
हक्कांसाठी लढा,
पत्रकार सुरक्षेसाठी भूमिका,
अधिवेशनात निवासाची सोय,
पेन्शनची मागणी,
आणि गरज पडल्यास न्यायालयात ठाम उभं राहणं—
हे सगळं या संघाने वर्षानुवर्षे केलं.
सीनियर पत्रकारांना दिले जाणारे पुरस्कार—
त्यांच्या आयुष्यभराच्या पत्रकार धर्माची पावती.
दोन दशकं पत्रकारितेत असूनही,
या संघटनेची ताकद आणि उब मी प्रथमच इतक्या जवळून अनुभवली.
आणि शेवटी—मनात कोरलेली खरी गोष्ट
पत्रकार कोणत्या संस्थेत आहे, कोणत्या बीटचा आहे, हे दुय्यम.
खरं महत्त्वाचं म्हणजे—
तो माणूस म्हणून किती पत्रकार आहे.
आपण वेगवेगळ्या बॅनरचे, वेगवेगळ्या माध्यमांचे—
पण शेवटी आपण सगळे एकच—
पत्रकार बंधू. पत्रकारितेपलीकडेही आयुष्य आहे. भावना, नाती, संघर्ष, आधार.
आपण सगळेच एकाच व्यवसायाचे — पत्रकारितेचे. पुन्हा-पुन्हा भेटत राहणारच, पण असं घरापासून दूर राहून एकत्र बराच काळ जगण्याची संधी फारच दुर्मीळ मिळते. पुढच्या महिन्यात माझं पुस्तक वरिष्ठ पत्रकारांच्या हस्ते प्रकाशित होत आहे, आणि तेही पत्रकारितेच्या सतत बदलणाऱ्या प्रवासावर. कदाचित इथे आपण एकत्र घालवलेले हे क्षणही त्या पुस्तकातील एखाद्या नव्या अध्यायाला जन्म देतील.
